Sảy thai liên tiếp: Khi nào cần khám tìm nguyên nhân?

Mất thai nhiều lần cần được hỗ trợ cả thể chất lẫn tinh thần

Sau một lần sảy thai, nhiều người đã lo lắng cho lần mang thai tiếp theo. Khi mất thai lặp lại, cảm giác buồn, sợ và tự trách có thể nặng hơn.

Sảy thai thường không phải hậu quả của việc người mẹ đi lại, làm việc thông thường hoặc “chưa giữ gìn đủ”. Đánh giá y khoa giúp tìm những nguyên nhân có thể can thiệp và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp, thay vì quy trách nhiệm cho người bệnh.

Sảy thai liên tiếp được hiểu như thế nào?

ACOG sử dụng khái niệm mất thai tái diễn khi có từ hai lần sảy thai trở lên và khuyến nghị đánh giá sau hai lần. Một số hướng dẫn khác sử dụng tiêu chí khác, nên bác sĩ sẽ xem xét toàn bộ bệnh sử.

Tên gọi “sảy thai liên tiếp” thường được dùng trong giao tiếp, nhưng khi khám cần cung cấp cả những thai kỳ trước đó, kể cả đã từng sinh con giữa các lần mất thai.

Thông tin về tuổi thai, siêu âm, xét nghiệm và cách xử trí từng lần giúp định hướng tốt hơn việc chỉ đếm số lần.

Nguyên nhân sảy thai nhiều lần có thể gồm những gì?

Bất thường nhiễm sắc thể của phôi

Đây là nguyên nhân quan trọng của sảy thai sớm. Nhiều bất thường xuất hiện ngẫu nhiên trong quá trình tạo phôi; không có nghĩa cha hoặc mẹ đã làm điều gì sai.

Tuổi người mẹ là một yếu tố liên quan đến nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể. Một số ít trường hợp có thể liên quan đến bất thường cấu trúc nhiễm sắc thể ở cha hoặc mẹ.

Bất thường tử cung

Một số bất thường bẩm sinh hoặc tổn thương làm thay đổi buồng tử cung có thể ảnh hưởng thai kỳ. Không phải mọi u xơ hay polyp đều là nguyên nhân gây sảy thai.

Hội chứng kháng phospholipid

Đây là một nguyên nhân có thể được đánh giá trong mất thai tái diễn. Chẩn đoán cần kết hợp bệnh sử và xét nghiệm theo tiêu chuẩn, đôi khi phải kiểm tra lại sau khoảng thời gian quy định.

Bệnh nội tiết hoặc chuyển hóa

Bệnh tuyến giáp hoặc đái tháo đường chưa được kiểm soát có thể ảnh hưởng thai kỳ. Việc xét nghiệm cần dựa trên hướng dẫn và đặc điểm của người bệnh.

Sau đánh giá, một số trường hợp vẫn không xác định được nguyên nhân. Điều này không đồng nghĩa không còn cơ hội có thai thành công.

Khám sảy thai liên tiếp gồm những gì?

Bác sĩ thường xem lại bệnh sử của cả hai người, tuổi thai khi mất, kết quả siêu âm, giải phẫu bệnh hoặc xét nghiệm di truyền nếu đã có.

Tùy tình huống, đánh giá có thể gồm:

• Khảo sát hình dạng và buồng tử cung.

• Xét nghiệm liên quan hội chứng kháng phospholipid.

• Kiểm tra chức năng tuyến giáp và bệnh nền phù hợp.

• Tư vấn hoặc xét nghiệm di truyền ở trường hợp được lựa chọn.

Không phải tất cả người bệnh đều cần các gói xét nghiệm miễn dịch rộng, tế bào NK hoặc xét nghiệm huyết khối di truyền. Làm nhiều xét nghiệm không luôn đồng nghĩa tìm được nguyên nhân chính xác hơn.

Điều trị có phải ai cũng cần thuốc giữ thai?

Không. Điều trị cần gắn với nguyên nhân hoặc tình huống có bằng chứng lợi ích.

Người được xác định hội chứng kháng phospholipid có thể cần aspirin liều thấp kết hợp thuốc chống đông trong kế hoạch chuyên khoa. Một số bất thường tử cung hoặc bệnh nền có thể cần xử trí trước mang thai.

Progesterone có thể phù hợp trong một số hoàn cảnh cụ thể, nhưng không phải thuốc bảo đảm giữ thai cho mọi người có tiền sử sảy thai.

Không tự dùng aspirin, heparin, corticoid hoặc thuốc nội tiết vì có thể gây tác dụng phụ mà không mang lại lợi ích trong trường hợp của mình.

Chuẩn bị cho lần mang thai tiếp theo

Nên trao đổi về thời điểm phù hợp dựa trên sự hồi phục thể chất, tình trạng bệnh nền và mức độ sẵn sàng tinh thần. Không có một khoảng chờ cố định phù hợp cho tất cả.

Bổ sung acid folic theo tư vấn trước thai kỳ, tránh thuốc lá và rượu, rà soát thuốc đang sử dụng và kiểm soát bệnh nền là những bước hữu ích.

Khi có thai lại, thông báo sớm cho bác sĩ để lập kế hoạch khám và siêu âm. Theo dõi hỗ trợ giúp giải quyết lo lắng nhưng không có xét nghiệm nào bảo đảm tuyệt đối diễn tiến thai kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Sảy thai hai lần có nhất thiết phải chờ lần thứ ba mới khám?

Không. Có thể trao đổi đánh giá sau hai lần, nhất là khi có tuổi mẹ cao, mất thai muộn hoặc bệnh sử đáng chú ý.

Sảy thai liên tiếp có đồng nghĩa không thể sinh con?

Không. Nhiều người vẫn có thai kỳ thành công, kể cả khi chưa tìm được nguyên nhân. Tiên lượng phụ thuộc tuổi và bệnh sử.

Có cần nằm bất động để phòng sảy thai?

Nằm bất động thường quy không được chứng minh ngăn mọi sảy thai và có thể gây bất lợi. Hoạt động nên theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ.

Kết luận: Sảy thai tái diễn cần đánh giá có định hướng và sự đồng hành lâu dài. Tìm nguyên nhân có thể điều trị, tránh thuốc không có chỉ định và hỗ trợ tinh thần là những phần quan trọng của chăm sóc.